Nghề viết content có gì vui?

Bài viết này là góc nhìn tổng quan cho các bạn mới bắt đầu. Bạn có thể hiểu sơ lược về nghề viết content và các kỹ năng cần trui rèn.

1. Tại sao mình trở thành người viết?

Tốt nghiệp thạc sĩ chuyên ngành sinh học. Mình có những ngày tháng thỏa mãn với nghề yêu thích và đam mê. Bản thân rất yêu thích công việc trong phòng thí nghiệm. Và mình đã từng chăm sóc các bạn chuột, rồi đến những thứ nhỏ hơn như tế bào trứng, tinh trùng hay phôi em bé. Mình thích công việc thầm lặng, ít giao tiếp, chỉ gắn bó với pipette, kính hiển vi,  tủ an toàn sinh học,… Thế mà, khi có em bé của riêng mình. Những sự lựa chọn đã hoàn toàn thay đổi.

Mình thay thế vị trí ưu tiên trong cuộc đời mình. Mình đã có ngã rẽ trong sự nghiệp. Và cứ tình cờ, mình bén duyên với viết lách, làm bạn với con chữ. Chúng bắt nguồn từ việc mình đam mê đọc sách và ham học hỏi kiến thức mới. Khi đọc xong, mình nhận thấy mình không nhớ được bao nhiêu. Vậy mình cũng chẳng có chút kiến thức nào nằm lại trong đầu, làm sao mình có thể ứng dụng vào cuộc sống?

Mình đã học cách viết để chắt lọc, cô đọng và ghi nhớ. Khi mình dần tìm hiểu về cách viết, mình va phải cuốn sách Con đường trở thành Freelancer Writer của tác giả Linh Phan. Mình chợt wow, hóa ra viết sách cũng có thể kiếm được nhiều tiền vậy sao? Công việc này còn tự do về thời gian, mình có thể phối hợp trong việc chăm sóc con và làm việc được rồi. Thời gian con đến trường và đi ngủ, mẹ sẽ làm việc cá nhân.

Điều quan trọng hơn hết, khi trở thành người viết mình được kết nối với con người thẳm sâu bên trong chính mình. Mình cảm giác được vuốt ve, được vỗ về, an ủi và biết sống tốt hơn, yêu bản thân hơn và hạnh phúc hơn. Mình đã bắt đầu tìm hiểu sâu hơn và dấn thân vào nghề viết content.

2. Nghề viết content làm gì?

Hẳn bạn từng nghĩ nghề viết content chỉ là viết lách thơ thẩn, bay bổng? Muốn theo nghề này, ngày xưa đi học phải 9,10 điểm môn văn. Ngoài ra, tâm hồn còn phải treo ngược cành cây nữa. Đó là ấn tượng chủ yếu của mọi người khi nghĩ về nghề viết. Nhưng chúng chỉ là một phần trong nghề viết, thường gọi là viết sáng tạo.

Viết sáng tạo thường sử dụng nghệ thuật kể chuyện (storytelling). Tạo ra những nhân vật có tính cách nhất quán với các tình tiết hợp lý. Câu chuyện được đẩy lên cao trào, tháo gỡ kịch tính bằng sự chuyển hóa của nhân vật và kết thúc bằng một thông điệp ý nghĩa nào đó.

Content là nội dung được truyền đi bằng con chữ nhằm cung cấp thông tin một cách dễ hiểu nhất cho người đọc. Viết content nói chung nhằm mô tả đúng bản chất sự việc, hiện tượng. 

Ngoài ra, nghề viết có một vị trí được tuyển dụng rất nhiều là viết quảng cáo (copywriting). Viết những nội dung tạo cảm xúc và thuyết phục khách hàng tiềm năng có hành động mua hàng. Nội dung đó có thể là slogan, tagline, email, thông cáo báo chí, ra mắt sản phẩm mới,…

Trên đây là một vài cách gọi tên các mảng trong nghề viết content. Hy vọng chúng giúp bạn có cái nhìn khái quát với nghề. Để hiểu rõ hơn về nghề, với bất cứ người mới bắt đầu nào, thiết nghĩ bạn nên mua cho mình cuốn sách gối đầu giường Hôm nay phải mở mang của tác giả Nguyễn Thùy Dung. Mình rất biết ơn tác giả vì quyển sách này định đường hướng một cách chi tiết, súc tích và hiệu quả.

3. Kỹ năng người viết content cần trui rèn

3.1. Viết

Đã là người viết thì phải luyện viết. Ông bà ta thường nói: “văn ôn, võ luyện”. Bài viết đạt được mục tiêu ban đầu khách hàng hoặc chính bạn đặt ra là một bài viết tốt. Để có một bài viết tốt, cần hai yếu tố là đúng và chất lượng. Trước tiên, bạn phải viết đúng, đúng ngữ pháp, đúng chính tả, đúng dữ kiện, thông tin,… Thứ hai, để có bài viết chất lượng tốt, bạn cần viết rất nhiều bài. Bạn còn nhớ triết học:“lượng sinh ra chất” chứ? 

Các nguyên tắc sau giúp bạn tạo dựng thói quen viết:

  • Luyện viết vào cùng một khung giờ cụ thể trong ngày.
  • Lặp đi lặp lại hàng ngày thói quen viết tạo thành thói quen cho bản thân. 
  • Viết nhiều thể loại khác nhau, xem bản thân mình phù hợp với thể loại nào nhất.

Quan trọng là vượt qua nỗi sợ công khai bài viết, ý kiến trái chiều, chê bai,… Đừng ngần ngại chúng, những điều đó sẽ chỉ cho mình điểm yếu của bản thân và khắc phục.

3.2. Quan sát

Để viết tốt và hấp dẫn, người viết cần có nhiều chất liệu, trong đó chất liệu riêng biệt và góc nhìn cá nhân là điều nổi bật. Để làm giàu chất liệu riêng của bản thân, không có cách nào khác là quan sát từ cuộc sống hàng ngày. 

Sau đây, mình kể cho bạn nghe một tấm gương về khả năng quan sát. Từ Bi Hồng – họa sĩ nổi tiếng của Trung Quốc. Ông được biết đến là người chuyên vẽ ngựa. Các bức tranh về ngựa của ông đầy sức sống và mạnh mẽ chỉ với những nét vẽ đơn giản. Các bức tranh của ông nổi tiếng một phần nhờ vào khả năng quan sát ấy. Ông đã dành rất nhiều giờ để ngắm nghía ngựa, các đường nét, cơ bắp, biểu cảm của chúng. Một lần nọ, vì quá mải mê ngắm ngựa trên vách núi mà ông đã lùi ra xa ước lượng kích thước thì bị té và mất.

Với người viết, kỹ năng quan sát không chỉ thuần túy là cuộc sống hàng ngày mà còn là khung cảnh thiên nhiên, insight con người. Khi các chất liệu được làm giàu, bài viết của bạn sẽ kết nối sâu sắc hơn với độc giả.

3.3. Ghi chép

Đi kèm với vấn đề quan sát chúng ta phải ghi chép để lưu trữ thông tin. Chúng sẽ trở thành kho tư liệu, khi cần tìm kiếm ý tưởng nó sẽ hữu ích với bạn.

Bạn hoàn toàn có thể tự chọn phương thức ghi chép cho chính mình. Bạn ghi chép tự do tất cả mọi thứ vào một quyển sổ, hoặc giả như một quyển sổ nhật ký, một quyển câu nói hay, một quyển mẹo,… Và luôn nhớ rằng, khi xác định mình là người viết, quyển sổ và cây viết phải là vật bất ly thân. Bạn sẽ ghi chú bất kỳ những ý tưởng nào thoáng qua trong đầu bạn, cuộc đối thoại thú vị nào hấp dẫn bạn,…Những quyển sổ ghi chú ấy sẽ rất giá trị với bạn.

3.4. Vốn từ

Giống như một đứa trẻ tập nói. Để nói nhiều hơn, diễn đạt ý tốt hơn, chúng cần nhiều từ vựng hơn. Một người viết tốt cũng vậy. Từ vựng cần được trau dồi hàng ngày, đặt đúng ngữ cảnh, nguồn gốc chúng ra sao,… là những khía cạnh không thể nào bỏ qua đối với một người viết, dù bạn là người mới hay lão làng. 

Một quốc gia cần phải giữ gìn tiếng nói và chữ viết của nó, nếu mất nó đất nước sẽ tiêu vong. Bất cứ ai là người Việt Nam cũng cần bảo vệ và gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt. Và chúng ta, những người viết, khi bài viết của chúng ta được càng nhiều người đọc, trách nhiệm chúng ta càng lớn. Nếu ta dùng sai, người đọc đọc nhiều, đọc lâu sẽ thấy từ đó là đúng. Từ điển tiếng Việt nên là quyển sách bạn cần lật mỗi ngày. Trách nhiệm của người viết là dùng đúng từ, không nên tự “chế” những từ như an yên, chênh chao, hoang hoải, shay nắng,… Nếu không ý thức được điều này, chúng ta đang tiếp tay giết chết ngôn ngữ tiếng việt.

4. Người mới viết content bắt đầu từ đâu?

Với những người mới bắt đầu, viết cho chính mình là bài tập cơ bản nhất. Đó là việc dễ luyện tập nhất. Bạn hãy hít thật sâu và thở ra thật chậm, sau đó hãy cứ viết xuống bất cứ điều gì tuôn chảy trong tâm trí. 

Khi viết đã trở thành thói quen mỗi ngày, bạn thoải mái kết bạn với con chữ. Chúng ta luyện viết một cấp độ cao hơn là viết cho người khác. Khi ấy, bạn cần trau dồi hai vấn đề: tư duy và ngôn từ. Tư duy viết cái gì phải giao thoa giữa điều mình có và người khác cần. Đồng thời, phải biết lựa chọn từ ngữ cho phù hợp và hấp dẫn.

Khi bạn đã thành thạo với việc viết cho người khác đó là lúc bạn đặt chân lên nấc thang cao nhất: Viết kiếm tiền. Lúc này, bạn phải trau dồi những bộ kỹ năng bổ sung trong việc tìm kiếm khách hàng, giao tiếp, quản lý thời gian, hợp đồng,…

Trên đây là một vài khía cạnh sơ khởi về nghề viết content. Nếu bạn cần tìm hiểu thêm điều gì, hãy comment hoặc inbox cho mình nhé!

Viết một bình luận